سازه های فضاکار

سازه های فضاکار
سازه فضا کار چیست؟
سازه های فضاکاری نوعی الگو از طبیعتی ست که در آن زندگی می کنیم. سازه های فضاکار نوعی سرپناه و مسکن برای بشر است که ابداع خود انسان می باشد. اما پایه آن برگرفته از طبیعت است.با وقع انقلاب صنعتی در جهان و بوجود آمدن مصالح امروزی مانند آهن و دیگر فلزات نیاز بشر به ساختن بناهایی با دهانه های وسیع، به وجود آمد.
اشکال هندسی که به صورت تکرار شده و منظم و پی در پی، ساختاری یکپارچه و مستحکم به وجود می آورند سازه فضایی نام دارد. سازه فضاکار در حقیقت مدل های پیشرفته تر سازه خرپایی هستند. سازه فضایی شبکه ای در هم شکل گرفته و یکپارچه از سازه خرپایی است که در دو جهت با هم ترکیب شده اند.
سازه فضاکار در طی اتصالهای پی در پی و یکپارچه اشکالی سه بعدی و پایدار بوجود می آورد. سازه فضاکار یک نمونه پیشرفته از سازه خرپایی است. سازه فضاکار شبکه ای در هم پیچیده از سازه های خرپایی است که در دو طرف با هم تشکیل می شود. ویژگی خاص سازه های فضاکار سه بعدی بودن آنهاست به طوری که به هیچ وجه نمیتوان رفتار کلی سازه فضاکار را با استفاده از مجموعه های دو بعدی ساخت.


چند نوع سازه فضا کار وجود دارد که شامل موارد زیر است:

1) شبکه های تخت :
زمانی که یک سیستم یک یا چند وجهی با استفاده از لایه های واحد با هم ترکیب می شوند به آن شبکه تخت گویند. شبکه تخت شامل یک یا دو یا سه و یا چند لایه می باشد که در اکثر موارد به صورت دو لایه است. آشیانه هواپیما یک نمونه از مثالهای شبکه های تخت است.
2) شبکه چلیک
چلیک به شبکه ای گویند که در یک سمت انحنا دارد. از سازه چلیک در مواردی که سطوح دالان شکل نیاز به پوشش دارند استفاده میشود.
به شبکه ای که در یک جهت دارای انحنا باشد، چلیک می گویند. این سازه بیشتر برای پوشش سطوح مستطیلی دالان مانند استفاده می شود.
3) شبکه گنبدی
شبکه های گنبدی نوعی سازه هستند که در دو سمت انحنا دارند. مانند یک گنبد یا یک کره و یک مخروط مثالهایی از شبکه های گنبدی هستند.


سازه فضایی شامل چه اجزا و قطعاتی می باشد:

- مخروطی: از قطعه ای به شکل مخروطی برای اتصال المان ها و لوله ها استفاده می شود که به روش جوش فولادی ان را متصل می نمایند.
- اسلیو: اسلیو یک نوع مهره است که برای مستحکم کردن پیچ های داخل گوی از آن بهره می برند.
- گوی: یک نوع کره ی  فولاد توپر است که وسیله ارتباط دهنده سه بعد است.
- لوله: قسمت اصلی و مهم سازه فضاکار لوله ها هستند که به وسیله گوی به هم وصل شده. انتقال و تحمل نیروی وارد شده بر سازه را لوله برعهده می گیرد.
- پیچ
- دستک

سازه های فضاکار در چه جاهایی کاربرد دارند:
سازه های فضاکار در ساختمانهای عمومی که دارای دهانه بزرگ و گسترده هستند و یا نیاز به ستون دارند به کار برده می شود. پل ها، سوله ها، سوله های ورزشی، سوله های انبار، سالن های بازی و سینما ، ترمینال ها، استادیوم ها، گلخانه ها نمونه هایی از سازه فضاکار هستند.

روش نصب سازه های فضاکار :
قطعات و اجزا تشکیل دهنده سازه فضاکار پیش ساخته هستند . به همین علت این کار باعث بالا رفتن عمل ساخت و ساز می شود.
– نصب یکپارچه
در روش نصب یکپارچه سازه اماده می شود و قطعه های آن مونتاژ می شود. بعد از این کار سازه با ماشین الات بالابر و یا جرثقیل به روی تکیه گاه قرار می گیرد.
– نصب بلوکی
در روش نصب بلوکی سازه را به چندین بخش تقسیم میکنیم. هر قسمت جداگانه به ارتفاع مناسب نصب و روی تکیه گاه متصل می شود. در واقع قسمت ها به صورت تکی نصب و سپس به هم متصل می شوند.

سازه های فضاکار
سازه های فضاکار چه مزایایی دارند؟
قطعات سازه های فضاکار به راحتی انتقال پیدا میکنند و حمل و نقل ساده ای دارند.
اجزای سازه های فضاکار پیش ساخته هستند . به همین دلیل دارای کنترل کیفیت و دقت بالا در زمان ساخت در کارخانه هستند.
سازه فضاکار در مقابل زلزله و دیگر بلایای طبیعی مقاومت و استحکام بالایی دارند
در شرایط آب و هوایی سخت و نامناسب نصب این گونه سازه ها راحت تر است.
سازه های فضاکار با انواع آب و هوا سازگاری دارد.
هزینه حمل ونقل سازه فضاکار کمتر است و همچنین در سالن های با دهانه بالا نصب این سازه ها بسیار مقرون به صرفه تر است.
در سازه های فضاکار میتوان تعداد ستون ها را کاهش داد و میتوان دهانه های وسیع اجرا کرد.
در مقابل آتش سوزی و انفجار ضریب ایمنی بالا دارد. به علت استفاده از پیچ و مهره برای اتصالات و داشتن کیفیت قطعات و اتصالات به صورت پیش ساخته این سازه ها دارای اطمینان و ایمنی بالاتری نسبت به دیگر سازه ها هستند.
سازه های فضاکار نسبت به دیگر سازه ها سبک تر هستند
سازه های فضاکار ضایعات کمتری دارند
سازه های فضاکار دارای نمای دکوراتیو بهتری هستند
در سازه فضاکار میتوان لوله ها و تاسیسات سرمایشی گرمایشی را جابجا و نقل مکان کرد.
اتصالات در سازه فضاکار به صورت پیچ و مهره ای هست به همین علت میتوان قطعات سازه را به راحتی باز و بسته کرد. میتوان سازه را کاملا باز کرد و در صورت لزوم در محلی دیگر مونتاژ کرد.
در سازه فضاکار میتوان شکل ها و فرمهای مختلفی را ایجاد کرد. مخصوصا در طرح های با معماری منحصر به فرد میتوان از سازه فضاکار بهره برد.